Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

Ostatnia aktualizacja 28 czerwca 2021

Cho膰 na Kubie jest niewiele og贸lnodost臋pnych sk艂adnik贸w, to jednak kuchnia kuba艅ska jest niezwykle aromatyczna i smaczna. Bez sztucznych dodatk贸w. Trzeba jednak wiedzie膰 czego i gdzie pr贸bowa膰!

  • Daniem narodowym Kuby jest ry偶 z fasol膮. To codzienne jedzenie Kuba艅czyk贸w, kt贸re jest stosunkowo 艂atwo dost臋pne, w por贸wnaniu do wielu innych produkt贸w.
  • Kuba艅ska kuchnia jest pod silnymi wp艂ywami kuchni hiszpa艅skiej, afryka艅skiej i karaibskiej.
  • Du偶e braki na Kubie sprawiaj膮, 偶e Kuba艅czycy potrafi膮 z niewielu produkt贸w przygotowywa膰 pyszne dania.

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

Jaka jest kuba艅ska kuchnia?

Kiedy pierwszy raz jecha艂am na Kub臋, znajomi radzili, by zabra膰 ze sob膮 przyprawy! 呕e kuchnia kuba艅ska md艂a, 偶e brakuje przypraw, 偶e niewiele jest. Oczywi艣cie przypraw nie zabra艂am, ale niespecjalnie mi to przeszkadza艂o. Fakt jest jednak taki, 偶e za pierwszym razem kompletnie nie do艣wiadczy艂am prawdziwego bogactwa kuba艅skiej kuchni, bo nie wiedzia艂am czego i gdzie szuka膰. Jada艂am to, co oferowa艂y restauracje, a to bardzo cz臋sto ma niewiele wsp贸lnego z kuba艅sk膮 kuchni膮, a ju偶 zupe艂nie nic z kuba艅sk膮 rzeczywisto艣ci膮.

Dzi艣, kiedy wiem jak gotuje moja te艣ciowa i jak gotuje Michel (m贸j m膮偶, Kuba艅czyk), rozumiem, 偶e Kuba艅czycy potrafi膮 wyczarowa膰 co艣 z niczego, a tam gdzie gotuje si臋 z sercem, jest to kuchnia niezwykle aromatyczna i smaczna.

W ka偶dej szanuj膮cej si臋 kuchni znajduje si臋 mo藕dzierz, w kt贸rym rozgniatane s膮 艣wie偶e sk艂adniki, kt贸re zast臋puj膮 przyprawy, kt贸re my znamy ze sklep贸w. Nie wyobra偶acie sobie jednak jak zachwycona jest moja te艣ciowa wyciskaczem do czosnku, kt贸ry przywie藕li艣my z Polski. To takie ma艂e ulepszenie do tradycji kuba艅skich 馃槈 W kuba艅skim domu smak jest bardzo wa偶ny, a Kuba艅czycy wiedz膮 jak poradzi膰 sobie z brakami swojej zamkni臋tej wyspy.

Przyprawy w kuba艅skiej kuchni

Kuchnia kuba艅ska bardzo r贸偶ni si臋 od tej, kt贸r膮 znamy w Polsce. To inny spos贸b podawania, przyprawiania i konsumowania jedzenia. Warto otworzy膰 si臋 na t臋 inno艣膰 i nie spodziewa膰, 偶e zjemy na Kubie schabowego i pierogi.

Podstawowe sk艂adniki, je艣li chodzi o przyprawy na Kubie, to kmin, oregano, li艣cie laurowe (je艣li s膮 dost臋pne) oraz cebula i czosnek. Bardzo cz臋sto wykorzystuje si臋 te偶 sok z pomara艅czy (kwa艣nych) oraz z cytryny – do mi臋s, ale tak偶e jako sals臋 (czyli sos) do ziemniak贸w yuca (maniok).

Smak potrawom nadaje sofrito, czyli rodzaj zasma偶ki z艂o偶onej z czosnku, cebuli, papryczki i oliwy oczywi艣cie. Sofrito dodawane jest do fasoli, ry偶u z fasol膮, mi臋s oraz sosu pomidorowego.

Popularna jest r贸wnie偶 marynata mojo – sok z limonki, czosnku i oliw oraz plasterki cebuli. Dodawana do mi臋s i warzyw.

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

Naturalnie ekologiczna kuchnia kuba艅ska

Kiedy jeden z Grek贸w, kt贸ry zatrzyma艂 si臋 u nas w Vi帽ales napisa艂 w opinii 鈥瀟o by艂 najlepszy kurczak w moim 偶yciu, a jestem wymagaj膮cym Grekiem, wi臋c wiem co m贸wi臋鈥 wiedzia艂am dobrze o co mu chodzi. Na Kubie w jedzeniu nie ma chemii i sztucznych dodatk贸w, owoce nie s膮 pryskane, a na uprawach nie u偶ywa si臋 pestycyd贸w. Jedzenie tam naprawd臋 smakuje inaczej. Skutek uboczny jest taki, 偶e po d艂u偶szym pobycie na Kubie i powrocie do Europy, mo偶na odnie艣膰 wra偶enie, 偶e ci膮gle jadamy chemi臋.

Prawd膮 jest, 偶e na Kubie nie ma wi臋kszo艣ci sk艂adnik贸w, kt贸re znamy w Europie. Jednak przez to Kuba艅czycy do perfekcji opanowali wyczarowywanie pysznych posi艂k贸w z tego, co jest w艂a艣nie dost臋pne. Sam ry偶 przygotowuj膮 przynajmniej na kilka sposob贸w. Podobnie z jajkami czy owocami. Na ich bazie powstaj膮 wytrawne dania i s艂odkie desery.

  • Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

Co jedz膮 Kuba艅czycy?

W casas particulares na 艣niadania podawane jest prawie zawsze to samo. Omlety (hiszp. tortilla), pieczywo, dost臋pne dodatki (ser, szynka, d偶em z guajawy), 艣wie偶e owoce, 艣wie偶e soki owocowe i kawa z mlekiem (herbaty na Kubie prawie w og贸le si臋 nie pija). Nie jest to jednak 鈥瀔uba艅skie 艣niadanie鈥, tylko 艣niadanie na Kubie dla turyst贸w. Kuba艅czycy, je艣li w og贸le jadaj膮 艣niadania, jedz膮 skromniej 鈥 omlet w bu艂ce. By by艂a jasno艣膰 – jest tylko jeden gatunek pieczywa – jasne.

Obiad na Kubie to ry偶 z czarn膮 fasol膮 i dodatkami. Kolacja najcz臋艣ciej wygl膮da podobnie. W kuchni dla turyst贸w serwowane s膮 mi臋sa, ryby i owoce morza. Najpopularniejszym deserem jest flan (opis poni偶ej). Kuba艅czycy uwielbiaj膮 si臋 te偶 zajada膰 lodami, na kt贸re chodz膮 do pa艅stwowych lodziarni – Coppelia (lody s膮 dotowane przez pa艅stwo).

Kuba艅czycy uwielbiaj膮 mi臋so. Szczerze m贸wi膮c mam wra偶enie, 偶e wegetarianizm jest dla nich jak膮艣 form膮 masochizmu. Ale pragn臋 uspokoi膰 wszystkich wegetarian, a nawet wegan – spokojnie dacie sobie rad臋 na Kubie. Docenicie smak ry偶u z fasol膮, niezapomniany zapach og贸rk贸w i pomidor贸w, o owocach nie wspominaj膮c. R贸wnie偶 smaku mango i ananasa z Kuby nie zapomina si臋 na d艂ugie lata…

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego
Wegetaria艅ski posi艂ek na wsi

Najpopularniejsze potrawy kuba艅skie

Ropa vieja

Ropa vieja (w dos艂ownym t艂umaczeniu: 鈥瀞tare ubranie鈥) 鈥 d艂ugo i wolno gotowana wo艂owina w sosie pomidorowym z siekan膮 papryk膮. Jest to jedno z najpopularniejszych da艅 do spr贸bowania na Kubie, cho膰 nie tak popularne w艣r贸d samych Kuba艅czyk贸w jak ry偶 z fasol膮.

Palamillo

– Palamillo to r贸wnie偶 wo艂owina, ale tym razem w formie steku z kwa艣n膮 pomara艅cz膮.

Lobster / langosta

Lobster / langosta 鈥 czyli homar, kuba艅ska duma na talerzu. Mo偶e by膰 grillowany z czosnkiem lub duszony w sosie pomidorowym.

Ryba

Ryba (hiszp. pescado); jedna z pyszniejszych to morska ryba pargo (lucjan) – podawana grillowana lub sma偶ona;

Kurczak

Kurczak (hiszp. pollo; na Kubie rzadko jada si臋 filet z piersi kurczaka; w restauracjach najcz臋艣ciej serwowane s膮 pieczone udka, a w casach duszone ze wzgl臋du na brak piekarnik贸w).

Wieprzowina

Wieprzowina (hiszp. cerdo;), to ulubione mi臋so Kuba艅czyk贸w i podawane jest w wielu postaciach.

Wieprzowin臋 jada si臋 w formie steku, czyli 鈥bistec de cerdo鈥, jako puerco asado, czyli pieczony prosiak. Z kolei lechon asado, to pieczony prosiak przyprawiony czosnkiem i kwa艣nym sokiem z pomara艅czy.

Ajiaco

– Ajiaco – duszonki z mi臋sa i warzyw.

Krewetki

– Krewetki (hiszp. camarones); podawane z czosnkiem (camarones al ajillo) w sosie pomidorowym (camarones enchilados) lub w panierce (camarones empanados).

Banany na wiele sposob贸w

Sma偶one banany 鈥 typ banan贸w macho (hiszp. platano macho), czyli mniej s艂odka odmiana banan贸w, idealne do sma偶enia; podawane jako przystawka lub dodatek do dania g艂贸wnego.

鈥 Chipsy bananowe (chicharitas) 鈥 ten sam typ banan贸w, ale zielonych (hiszp. platano verde) podawane jako przek膮ska lub z daniem g艂贸wnym.

Tostones al ajillo, czyli sma偶one placki bananowe z czosnkiem siekanym (smak wytrawny, podawane jako przystawka lud dodatek do dania g艂贸wnego). Tostones mog膮 by膰 wype艂nione mi臋sem, ryb膮 (najcz臋艣ciej tu艅czykiem) lub podawane samodzielnie, bez dodatku.

– Fu Fu – ugotowany banan (dojrza艂y lub zielony), zmia偶d偶ony, pokropiony oliw膮 i posypany skwarkami (pochodzenie zachodnioafryka艅skie).

– Pastel de platano – banan ubity z usma偶onym z mi臋sem mielonym i stopionym bia艂ym serem.

Ry偶 z fasol膮

鈥 Ry偶 z fasol膮 (hiszp. arroz con frijoles; podaje si臋 oddzielnie fasol臋 w postaci znanej dla nas jako zupa i ry偶; Kuba艅czycy polewaj膮 ry偶 fasol膮, mieszaj膮 i jedz膮). Sama 鈥瀦upa鈥 to potaje
Arrozo Moros y Christianos lub congris 鈥 ry偶 gotowany razem z fasol膮 (aromatycznie doprawiany), co daje charakterystyczn膮 barw臋 potrawie. Moros y Christianos, czyli Maurowie i Chrze艣cijanie to ry偶 z czarn膮 fasol膮. Nazwa pochodzi jeszcze ze 艣redniowiecza, z wojny o panowanie nad Hiszpani膮 pomi臋dzy Chrze艣cijanami a Maurami z Afryki P贸艂nocnej. Ry偶 congris przygotowany jest z czerwonej fasoli.

Tamal

鈥 Tamal 鈥 tradycyjne danie meksyka艅skie, ale r贸wnie偶 podawane na Kubie. Tamal to ciasto robione ze 艣wie偶ej, zmielonej kukurydzy, kt贸r膮 gotuje si臋 w li艣ciu z kolby kukurydzy, co przypomina polskie go艂膮bki.

Croguetas

鈥 Croquetas, w Europie znane jako krokiety hiszpa艅skie. Najcz臋艣ciej spotykane to te z tu艅czyka (rybne), kurczaka i wegetaria艅skie.

Zupa caldosa

– Caldosa – zupa jarzynowa z kurczakiem. Trzeba jednak zaznaczy膰, ze Kuba艅czycy jedz膮 bardzo ma艂o zup. Co wi臋cej, kr膮偶y powiedzenie i偶 鈥瀙rzystojni m臋偶czy藕ni nie jedz膮 zup鈥, a tak偶e przekonanie, 偶e zupy s膮 dla dzieci, chorych i os贸b starszych.

Ryby i owoce morza na Kubie

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

Poza wymienionymi powy偶ej, kt贸re mo偶na spotka膰 na ca艂ej Kubie i ciesz膮 si臋 du偶膮 popularno艣ci膮, w podr贸偶y przez wysp臋 czeka nas spory wyb贸r ryb i owoc贸w morza. Niestety Kuba艅czycy nie maj膮 do nich tak 艂atwego dost臋pu, ceny s膮 wysokie, a i tak zakup贸w dokonuj膮 najcz臋艣ciej na czarnym rynku. Za przyczyn臋 podaje si臋 eksport ryb i owoc贸w morza poza Kub臋.

Obok langusty, ryby pargo i krewetek warto spr贸bowa膰:

  • o艣miorniczki (pulpo) w sosie s艂odko-kwa艣nym,
  • r贸偶nego rodzaju muszle, a w艂a艣ciwie mi臋so z nich (popularne w Zatoce 艢wi艅),
  • kalmary (calamares), z kt贸rych najpyszniejsze s膮 te bia艂e,
  • kraby,
  • agujas (mieczniki),
  • ostiones, czyli ostrygi dost臋pne w Bayamo,
  • tetis (rybki dost臋pne m.in. w Baracoa).

Desery popularne na Kubie

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

鈥 Dulce de coco, czyli kokosowa s艂odko艣膰. Deser ze 艣wie偶ych wi贸rek kokosowych (coco rallado – rozdrobiony kokos) i cukru, czasami tak偶e przyrz膮dzany z ananasem.

– Dulce de… takie same s艂odko艣ci jak z kokosa Kuba艅czycy przygotowuj膮 te偶 z guajawy, fruta bomby – z formie kandyzowanej, z duuuu偶膮 ilo艣ci膮 cukru.
鈥 Flan (tradycyjny deser hiszpa艅ski, rarytas na Kubie 鈥 pyszny, puszysty, sch艂odzony i bardzo s艂odki; przyrz膮dzany z jaj, mleka i cukru).
鈥 Churros 鈥 kuba艅skie pod艂u偶ne p膮czki, sma偶one tak samo w g艂臋bokim oleju; na Kubie podawane z cukrem i cynamonem, czasami czekolad膮 lub miodem.
鈥 Empanada – czyli pieczone piero偶ki. Popularne na s艂odko z nadzieniem kokosowym (empanada de coco).

Cucuruchu – deser zawini臋ty w li艣ciu palmowym, w kt贸rym w 艣rodku znajdziemy bardzo s艂odki mi膮偶sz kokosowy.

– Turrones – cukierki migda艂owe.

– Capuchinos – 偶贸艂te ciasteczka sprzedawane w piekarniach i cukierniach.

– Coquito blanco – kokosanki.

wakacje na kubie

Przek膮ski i kuchnia uliczna na Kubie

  • Palomita, czyli po prostu popcorn, kt贸ry jest uwielbianym przez Kuba艅czyk贸w!
  • Pizza – sprzedawana w tzw. okienkach na ulicy. Jest t艂usta i nie ma nic wsp贸lnego z pizz膮 w艂osk膮.
  • Chiviricos – sma偶one w g艂臋bokim t艂uszczu chrupi膮ce placki kukurydziane. Podawane na s艂odko lub s艂ono. Cz臋sto sprzedawane w Hawanie na ulicy.
  • Chicharrones – sma偶one sk贸rki wieprzowe.
  • Chipsy ze s艂odkich ziemniak贸w boniato.
  • Pan, czyli po prostu chleb. Kuba艅czycy ch臋tnie zapychaj膮 si臋 bu艂kami z serem (pan con queso), z szynk膮 (pan con jamon) lub z siekan膮 wieprzowin膮 (pan con carne de cerdo lub pan con lechon). Tradycyjna kuba艅ska kanapka – dzi艣 to bardziej danie turystyczne i eksportowe ni偶 kuba艅skie – podawana jest z wieprzowin膮, serem i piklami.

Owoce egzotyczne na Kubie

Owoce i warzywa s膮 na Kubie drogie – tak samo dla turyst贸w jak i dla Kuba艅czyk贸w. W por贸wnaniu do polskich cen tanio wychodzi kupno mango, ananasa oraz banan贸w. Kuba艅skie owoce s膮 pyszne, s艂odkie i nie zawieraj膮 chemii. Nie s膮 importowane. Kuba艅czycy warzywa i owoce jadaj膮 zgodnie z ich sezonem – nie wszystko kupimy przez ca艂y rok. Np. sezon na awokado jest latem i ko艅czy si臋 oko艂o listopada. Podobnie ze 艣wie偶ym mango – zim膮 mog膮 cieszy膰 nasze podniebienie ju偶 tylko soki z mango, ale nie 艣wie偶e owoce.

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

  • Papaja to na Kubie 鈥瀎ruta bomba鈥 鈥 podawana 艣wie偶a, najcz臋艣ciej na 艣niadanie lub kandyzowana na deser .
  • Mamey 鈥 owoc znany w Ameryce 艢rodkowej i Po艂udniowej. Przyrz膮dza si臋 z nich pyszne, 艣wie偶e soki.
  • Mango
  • Ananasy
  • Pomara艅cze
  • Arbuzy
  • Guayaba
  • Chirmoya
  • Caimito
  • Carambola
  • Pomarrosa
  • Fruta del pan (owoc chlebowca)

Warzywa na Kubie

Warzywa s膮 drogie dla Kuba艅czyk贸w i nie maj膮 tradycji zajadania si臋 sa艂atkami. Wyb贸r warzyw r贸wnie偶 jest skromny. Poza egzotycznymi odmianami ziemniak贸w, nie znajdziemy tu warzyw innych ni偶 te dost臋pne r贸wnie偶 w Polsce. Na uwag臋 – poza ziemniakami r贸偶nych odmian – zas艂uguje s艂odka dynia, ostra rzodkiew i przepyszne awokado.

Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

  • Ziemniaki 鈥 Kuba obfituje w wiele gatunk贸w ziemniak贸w. Najpopularniejsze to yuka (maniok), malanga i s艂odkie boniato. W barach jako przek膮ska podawane s膮 papas bravas (sma偶one ziemniaki z sals膮).
  • Kapusta
  • Awokado
  • Pomidory i og贸rki
  • Dynia
  • Fasola
  • Rzodkiewka
  • Buraki
  • Kukurydza
  • Papryka
  • Sa艂aty

Drinki i koktajle na Kubie

Jako艣 tak si臋 z艂o偶y艂o, 偶e mam ca艂kiem poka藕n膮 kolekcj臋 r贸偶nych drink贸w. No dobra, najcz臋艣ciej jest to mojito i pi帽a colada, ale te偶 wielosk艂adnikowe smoothies ze 艣wie偶ych owoc贸w. Tego na Kubie nigdzie nie brakuje. Do tego koniecznie g艂o艣na (bardzo g艂o艣na) muzyka i tak mija kolejny dzie艅 na wyspie braci Castro.

  • Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

Sami Kuba艅czycy najch臋tniej pij膮 rum lub w gor膮ce dni piwo. To drugie jest jednak drogie, jak na realia kuba艅skich zarobk贸w, wi臋c jest to nap贸j raczej od 艣wi臋ta. Rum z kolei pije si臋 na Kubie jak whisky, nie w formie drink贸w. R贸wnie偶 tzw. przepitka nie jest Kuba艅czykom potrzebna do szcz臋艣cia. Jakich drink贸w warto spr贸bowa膰?

  • Cuba libre (cola i rum).
  • Pina colada (s艂odki drink na bazie mleka i likieru kokosowego z rumem i sokiem ananasowym).
  • Mojito聽 (woda, rum, cukier, mi臋ta).
  • Daiquiri (rum, sok cytrynowy, cukier).
  • Canchanchara (kwa艣ny drink na bazie aguardiente, soku cytrynowego, wody i miodu).
  • Michelada (piwo z sokiem pomidorowym, mo偶e by膰 r贸wnie偶 podane z sokiem z cytryny).

Zobacz wi臋cej: Kuba艅ski rum i tradycyjne drinki

  • Kuchnia kuba艅ska, czyli wielkie co艣 z niczego

wakacje na kubie

Barbara Stawarz-Garc铆a

Dodaj komentarz