Przed wyjazdem

Przed wyjazdem

SPIS TRE艢CI:

  1. Wiza
  2. Ubezpieczenie
  3. Pieni膮dze
  4. Waluty
  5. Zakwaterowanie
  6. J臋zyk
  7. Apteczka
  8. Spis potrzebnych rzeczy
  9. Na co uwa偶a膰 na Kubie
  10. Przejazdy i transport
  11. Bud偶et na Kub臋
  12. Dost臋p do internetu
  13. Jak dolecie膰 na Kub臋
  14. Co przywie藕膰 z Kuby
  15. Kuchnia Kuba艅ska

Czytaj tak偶e: 30 porad przed podr贸偶膮 na Kub臋

WIZA

Do wjazdu na Kub臋 konieczna jest wiza, a w艂a艣ciwie Karta Turysty. Wiza jest jednorazowego wjazdu i obowi膮zuje ka偶dego podr贸偶nego ju偶 na etapie wylotu z Europy – sprawdzana jest na lotniskach.

Kup wiz臋 online od r臋ki: wiza na Kub臋

UBEZPIECZENIE

Na czas pobytu na Kubie obowi膮zkowo musimy si臋 ubezpieczy膰. Trudno艣膰 polega na tym, 偶e nie wszystkie firmy ubezpieczeniowe s膮 honorowane. Upewnijmy si臋 zatem, 偶e firma, kt贸ra nas ubezpiecza ma certyfikat zaakceptowany przez Rz膮d Republiki Kuby. Problemy nie pojawi膮 si臋 na lotnisku, a raczej dopiero przy pr贸bie odzyskania koszt贸w leczenia. Oby nie, ale przezorny zawsze ubezpieczony. Przyk艂adowe ubezpieczenia, kt贸re dzia艂aj膮 na Kubie:

  • Planeta M艂odych
  • Signal Iduna
  • AXA
  • Allianz
  • TU Europa

PIENI膭DZE

Na Kub臋 zabieramy euro. Nie zabieramy dolar贸w ameryka艅skich USD (od 21 czerwca 2021 nie s膮 akceptowane w got贸wce na Kubie, jednak s膮 wymieniane na ulicach).

Kursy w kantorach na ca艂ej Kubie w danym dniu s膮 takie same. Niezale偶nie czy jest to lotnisko czy centrum miasta. Aktualnie najlepszy kurs uzyskuje si臋 jednak poza oficjalnymi instytucjami (wymiana u cinkciarzy).

Wa偶ne: na Kub臋 nale偶y przywozi膰 nowe i nieskazitelne banknoty. 呕adnych notatek, mocnych zagi臋膰, o sklejeniach czy lekkich nawet nadszarpni臋ciach nie ma mowy. Przy wymianie ka偶dy banknot jest uwa偶nie ogl膮dany i odmowy wymiany nie nale偶膮 do rzadko艣ci.

Je偶eli chodzi o bankomaty to znajdziemy je praktycznie w ka偶dym turystycznym mie艣cie i miasteczku. Problemy mog膮 pojawi膰 si臋 z kartami MasterCard, ale oficjalnie s膮 ju偶 obs艂ugiwane. Lepiej mie膰 ze sob膮 jednak dwa rodzaje kart (co dotyczy podr贸偶y po ca艂ym 艣wiecie). Zupe艂nie bezu偶yteczne b臋d膮 m.in. Citi Bank, Capital One, Maestro i inne pochodz膮ce z ameryka艅skich bank贸w. WA呕NE: pieni膮dze z bankomat贸w wyp艂acane s膮 po kursie oficjalnym, czyli bardzo nieop艂acalnym.

W sklepach pa艅stwowych mo偶na p艂aci膰 tylko kart膮. W restauracjach i na straganach, w prywatnych sklepikach z pami膮tkami – got贸wka.

Do wypo偶yczenia samochodu nie potrzebujemy karty kredytowej, jak w wi臋kszo艣ci kraj贸w na 艣wiecie.

WALUTA KUBA艃SKA

Waluta Republiki Kuby to CUP, czyli peso kuba艅skie, nazywane moneda nacional (walut膮 narodow膮).

Na pesos cubanos (na banknotach i monetach) widniej膮 portrety postaci historycznych, w tym kultowy banknot 3 peso z Che Guevar膮. W wielu miejsca mo偶na zap艂aci膰 w euro, ale lepiej zawsze mie膰 walut臋 lokaln膮.

ZAKWATEROWANIE

Najpopularniejszym miejscem noclegowym s膮 casas particulares, czyli w dos艂ownym t艂umaczeniu domy prywatne. Kuba艅czycy adaptuj膮 cz臋艣膰 swoich mieszka艅 czy dom贸w do przyjmowania turyst贸w i mog膮 to robi膰 tylko na odpowiedniej licencji. Casas particulares poznamy po charakterystycznym niebieskim znaczku (arrendamiento en divisa). Pokoje zazwyczaj s膮 z prywatn膮 艂azienk膮, klimatyzacj膮 i wiatrakiem. Przy zameldowaniu zawsze zostaniemy poproszeni o paszport i podpis w ksi膮偶ce meldunkowej.

W艂a艣ciciele casas particulares nie tylko odprowadzaj膮 podatki od liczby go艣ci, ale te偶 co miesi膮c p艂ac膮 za swoj膮 licencj臋. W szczycie sezonu najlepiej zarezerwowa膰 nocleg z wyprzedzeniem (s艂u偶ymy kontaktami do wyselekcjonowanych dom贸w, przy uk艂adaniu program贸w indywidualnych). W internecie znajdziemy ju偶 sporo kontakt贸w, ale to u艂amek z ca艂ej oferty ze wzgl臋du na trudno艣ci w p艂atno艣ciach internetowych oraz limitowany internet, by aktualizowa膰 dost臋pno艣膰 pokoi. Pierwszy nocleg najlepiej mie膰 ju偶 zarezerwowany, bo tam gdzie s膮 lotniska (Hawana czy Varadero) zawsze jest wielu turyst贸w i od dw贸ch lat regularnie brakuje bazy noclegowej.

Rezerwacje w casa particular w kolejnym punkcie podr贸偶y mog膮 nam zrobi膰 gospodarze u kt贸rych si臋 aktualnie zatrzymujemy. Zazwyczaj dysponuj膮 oni kontaktami do innych miast. Od 2017 roku zabronione jest natomiast wychodzenie ze swoj膮 ofert膮 w czasie przyjazdu autokaru z turystami, co jest dosy膰 powszechne na 艣wiecie. Kuba艅czycy mog膮 za to dosta膰 mandat, ale i tak zazwyczaj spotkamy kilka os贸b z ofert膮 (je艣li nie ma policji w pobli偶u).

W typowo pla偶owych kurortach natkniemy si臋 na wi臋cej hoteli. Ich standard nadal odbiega od 4**** czy 5*****, nawet je艣li jako takie si臋 reklamuj膮. Hotele na Kubie s膮 bardzo drogie, a zni偶ki mo偶na uzyska膰 przy rezerwacjach online, z kt贸rych warto skorzysta膰. Nie oczekujmy jednak tych samych standard贸w, do kt贸rych przyzwyczajeni jeste艣my w kapitalistycznym 艣wiecie i to dotyczy ca艂ej oferty na Kubie. Nale偶y pami臋ta膰 o tym, 偶e jedziemy do kraju socjalistycznego, kt贸ry dopiero co d藕wiga si臋 z pot臋偶nego kryzysu gospodarczego. Na Kubie nie ma hosteli i domk贸w na pla偶y. Je偶eli podr贸偶owali艣cie po Azji to zapomnijcie o tamtejszych bungalow i nie por贸wnujcie Kuby np. z Tajlandi膮. To dwa zupe艂nie inne 艣wiaty i inne sposoby podr贸偶owania.

J臉ZYK

J臋zykiem urz臋dowym jest oczywi艣cie j臋zyk hiszpa艅ski i naj艂atwiej porozumie膰 si臋 na Kubie ze znajomo艣ci膮 tego w艂a艣nie j臋zyka. Jeszcze do niedawna w szko艂ach uczono rosyjskiego, wi臋c znajomo艣膰 angielskiego nie jest tak powszechna. W restauracjach, hotelach czy punktach informacyjnych nie ma z tym problemu, ale ju偶 tam, gdzie zaczyna si臋 prawdziwe 偶ycie, wszyscy m贸wi膮 po hiszpa艅sku. Kuba艅czycy m贸wi膮 te偶 bardzo szybko i ucinaj膮 ko艅c贸wki wyraz贸w, wi臋c nie b贸jmy si臋 prosi膰, by m贸wili powoli. Despacio, por favor!

APTECZKA

Na Kubie funkcjonuj膮 dwa rodzaje aptek – te lokalne dla Kuba艅czyk贸w i te dla turyst贸w. Ceny s膮 jednak wysokie, a wyb贸r nie jest du偶y, wi臋c podr贸偶uj膮c na Kub臋 lepiej mie膰 dobrze wyposa偶on膮 apteczk臋. Oto nasza subiektywna lista tego, co mo偶e si臋 przyda膰 i co warto zabra膰 ze sob膮:

– leki na przezi臋bienie, b贸l g艂owy, stany zapalne (np. gripex, fervex, aspiryna),
– tabletki przeciwb贸lowe (np. apap extra, ibuprom),
– tabletki na b贸l gard艂a, na kaszel (np. tymianek i podbia艂, cholinex, flegamina),
– leki na zatrucia, wymioty, ostre stany biegunkowe, skurcze (np. smecta, nifuroksazyd, stoperan, w臋giel leczniczy, no-spa),
– 艣rodki opatrunkowe (woda utleniona w 偶elu, leko, banda偶, banda偶 usztywniaj膮cy, plastry etc.),
– 艣rodek na uk膮szenia (np. fenistil 偶el),
– 偶el antybakteryjny do r膮k,
– repelent na komary z deetem (np. mugga 9% lub moskito guard),
– silna ochrona przed s艂o艅cem (SPF 30, 50), pomadka do ust,
– 艣rodki higieniczne wedle potrzeb i uznania oraz regularnie przyjmowane leki.

Osobom podr贸偶uj膮cym na Kub臋 nie zaleca si臋 偶adnych szczepionek. Na pewno warto by膰 szczepionym na 偶贸艂taczk臋 typu B.
Powa偶ne choroby, kt贸re pojawiaj膮 si臋 na Kubie sezonowo to cholera i denga i warto zna膰 ich symptomy.

Czytaj tak偶e: Medycyna i opieka zdrowotna na Kubie

SPIS POTRZEBNYCH RZECZY

Poza wspomnian膮 ju偶 apteczk膮 na Kub臋 – niezale偶nie od pory roku – nale偶y zabra膰:

– przej艣ci贸wk臋 do gniazdek typu ameryka艅skiego
– nakrycie przeciwdeszczowe (np. ma艂a peleryna sk艂adana w kiesze艅 dost臋pna w Decathlon),
– nakrycie g艂owy (czapeczka z daszkiem, kapelusz),
– ciep艂e nakrycie typu polar, sweter, du偶y szal (przydaje si臋 w klimatyzowanych autokarach, a zim膮 na ch艂odne wieczory),
– zatyczki do uszu (mog膮 si臋 przyda膰 gdy trafimy na ha艂a艣liw膮 okolic臋, a Kuba jest naprawd臋 g艂o艣na),
– papier toaletowy, chusteczki (bardzo trudno dost臋pne).

NA CO UWA呕A膯 NA KUBIE

Kuba jest bardzo bezpieczna. Czasami mo偶emy by膰 wr臋cz zm臋czeni cz臋stymi kontrolami policji. Jak wsz臋dzie na 艣wiecie zdarzaj膮 si臋 jednak kradzie偶e i naci膮gacze. Nie nale偶y zostawia膰 swoich rzeczy bez opieki, a raczej powinni艣my pilnowa膰 kosztownego sprz臋tu (aparaty, kamery, telefony etc.) – na pla偶y, w restauracji czy w autokarze.

Powszechnym sposobem zarabianie na Kubie jest po艣rednictwo. Je艣li nie chcemy przep艂aca膰, nale偶y zawsze rozmawia膰 bezpo艣rednio z taks贸wkarzem czy w艂a艣cicielem casa particular.

Czytaj tak偶e: Czy na Kubie jest bezpiecznie

PRZEJAZDY I TRANSPORT

Najtaniej na Kubie podr贸偶uje si臋 z grup膮. Zar贸wno je艣li chodzi o noclegi, przejazdy jak i jedzenie w restauracjach i dodatkowe atrakcje. Je艣li jednak podr贸偶ujemy indywidualnie, to r贸wnie偶 mamy do wyboru kilka mo偶liwo艣ci przemieszczania si臋 z przygodami.

Do najpopularniejszego w艣r贸d turyst贸w transportu nale偶膮 autokary Viazul. Bilety warto rezerwowa膰 z wyprzedzeniem, bo – szczeg贸lnie na po艂膮czeniach z Hawany – cz臋sto ich brakuje. Ceny, trasy i rozk艂ady godzin mo偶na znale藕膰 na stronie www.viazul.com. Najdro偶sze do przemieszczania si臋 po Hawanie s膮 coco taxi, a najbardziej ekonomiczne riksze rowerowe鈥 i w艂asne nogi!

Drugim popularnym 艣rodkiem transportu s膮 coche colectivo, czyli samochody, kt贸re wsp贸艂dzielimy z innymi pasa偶erami. W ten spos贸b mo偶na przemieszcza膰 si臋 po Hawanie (je艣li znamy trasy samochod贸w), ale przede wszystkim mi臋dzy miastami. Coche colectivo organizuj膮 dla nas gospodarze z casy lub po艣rednicy na ulicy. Ceny zwykle s膮 zbli偶one do przejazd贸w Viazulem, a jedziemy od drzwi do drzwi, co jest wygodniejsze, szybsze i cz臋sto te偶 ta艅sze.

Kub臋 wygodnie zwiedza si臋 tak偶e wynaj臋tym samochodem. Niestety ceny s膮 wysokie, a jako艣膰 samochod贸w i dr贸g cz臋sto pozostawia wiele do 偶yczenia. Za te z wy偶szej p贸艂ki trzeba z kolei s艂ono zap艂aci膰. W samym szczycie sezonu (grudzie艅-luty oraz lipiec-sierpie艅) lepiej zrobi膰 wcze艣niejsz膮 rezerwacj臋, bo samochod贸w cz臋sto brakuje. Polskie prawo jazdy jest wystarczaj膮ce. Przydatne linki:

Lokalnie wygodnie przemierza si臋 Kub臋 na rowerze lub skuterze. W miejscowo艣ciach turystycznych zawsze znajdzie si臋 jaka艣 wypo偶yczalnia. Je艣li natomiast wybieramy si臋 na Kub臋 z rowerem to nale偶y ze sob膮 zabra膰 zapas opon, bo niestety drogi cz臋sto przypominaj膮 szwajcarski ser.

Czytaj tak偶e: Transport na Kubie

BUD呕ET NA KUB臉

M贸wi膮c kr贸tko – Kuba jest droga. To nie jest kraj backpackers贸w, cho膰 i oni coraz cz臋艣ciej na Kub臋 zagl膮daj膮. G艂贸wna trudno艣膰 w podr贸偶owaniu to brak wystarczaj膮cej infrastruktury (z艂apanie stopa graniczy z cudem), brak 偶ywno艣ci w sklepach (tury艣ci skazani s膮 na restauracje) albo jedzenie w sklepach na kartki, kt贸re dost臋pne jest tylko dla Kuba艅czyk贸w. Drogie s膮 przejazdy (mi臋dzymiastowe od 15 do nawet 100 $) czy restauracje (kolacja od 5 do 25 $).

Inne przydatne ceny:

  • woda mineralna 1,5 l – 1-2 $
  • kawa 1-2 $
  • coca-cola – 2-3 $
  • 艣niadania w casach – 5 $
  • drinki (mojito, pinacolada, cuba libre) – 3-5 $
  • piwo lokalne – 3-4 $
  • internet na 1h – 1 $
  • toalety zazwyczaj s膮 p艂atne 0,25 $ (kwota symboliczna, nie ma sta艂ej stawki!)
  • obiady w restauracji 艣rednio od 7-15 $
  • ciep艂e sandwiche na zajazdach 5-7 $

Podane ceny s膮 orientacyjne w dolarach (USD), ale p艂atno艣ci wykonuje si臋 w peso (mo偶na r贸wnie偶 w euro i w wielu miejscach w USD).

DOST臉P DO INTERNETU NA KUBIE

Z roku na rok na Kubie jest coraz lepszy dost臋p do internetu, ale nie ma to nic wsp贸lnego ze standardami, kt贸re znamy z nowoczesnego 艣wiata. Internet na Kubie to punkty wifi usytuowane zazwyczaj w centrach miast i w hotelach.

Aby po艂膮czy膰 si臋 z sieci膮 potrzebujemy jednak login i has艂o, czyli dos艂ownie kartk臋 na internet. Kartki dost臋pne s膮 w biurach ETECSA (Empresa de Telecomunicaciones de Cuba S.A.) i kosztuj膮 1 $ za 1 szt., kt贸ra pozwala na 1h po艂膮czenia.

W telefonie lub na komputerze wybieramy sie膰 o nazwie Wifi Etecsa, a w przegl膮darce automatycznie pojawia si臋 okienko z polami do uzupe艂nienia, kt贸re znajdziemy na kupionej karcie zdrapce. Je艣li nie wykorzystamy ca艂ej godziny nale偶y si臋 roz艂膮czy膰 i z has艂a mo偶emy korzysta膰 ponownie, wielokrotnie, a偶 nie wyczerpiemy limitu 1h. Do kupna kartek w biurze ETECSA zawsze potrzebny jest paszport. Tury艣ci mog膮 kupowa膰 kartki bez limitu, natomiast Kuba艅czycy mog膮 kupi膰 tylko trzy (przy kupnie podaj膮 sw贸j PESEL). Ma to zapobiec odsprzedawaniu kartek na czarnym rynku, co i tak si臋 dzieje. Internetowe kartki u ulicznych handlarzy kosztuj膮 ok. 3 $.

Punkty internetowe na Kubie (najwi臋ksze miasta):

– Hawana: wszystkie hotele, kilka punkt贸w w Starej Hawanie, bliska okolica biur ETECSA
– Trinidad: s艂ynne schody przy Casa de la Musica
– Cienfuegos: g艂贸wny plac star贸wki
– Vinales: g艂贸wny plac przy ko艣ciele, hotele Los Jasmines i La Ermita
– Varadero: hotele, okolica ETECSA, park rozrywki
– Santa Clara: g艂贸wny plac miasta
– Maria la Gorda: internet na pla偶y!
– Cayo Levisa: WiFi w recepcji hotelowej

Wa偶ne: Na Kubie nie dzia艂a Skype. Najpopularniejsz膮 aplikacj膮 do rozm贸w wideo (r贸wnie偶 jako komunikator) jest IMO, natomiast od d艂u偶szego czasu dzia艂aj膮 ju偶 bez problemu Messenger oraz WhatsApp.

Cz臋sto pojawiaj膮 si臋 problemy z po艂膮czeniem z AppStorem oraz Spotify – lepiej wszystkie aktualizacje wykona膰 przed przyjazdem na Kub臋. Wiele os贸b pracuj膮cych zdalnie ma r贸wnie偶 problemy z p艂atno艣ciami np. za reklamy na Facebooku albo za rezerwacje na AIR BnB, co utrudnia spontaniczne podr贸偶owanie. Lepiej wszystkie kwestie p艂atno艣ci internetowych mie膰 za艂atwione przed wylotem. Aplikacje bankowe typu IKO dzia艂aj膮 bez zarzutu.

Czytaj tak偶e: Internet na Kubie – historia i praktyka

JAK DOLECIE膯 NA KUB臉

Z Europy na Kub臋 nie ma wielu po艂膮cze艅, dlatego te偶 ceny bilet贸w zazwyczaj wahaj膮 si臋 mi臋dzy 3 000 – 4 000 PLN. Najwygodniejsze po艂膮czenia聽 z Polski zazwyczaj oferuje Air France/KLM (z przesiadk膮 w Amsterdamie lub Pary偶u). Wygod膮 jest wyb贸r pomi臋dzy lotem z Gda艅ska, Wroc艂awia, Warszawy czy Krakowa. Cho膰 to najcz臋艣ciej najszybsze po艂膮czenia rejsowe, to jednak – mimo skromnej oferty – mamy w czym wybiera膰. Prezentujemy linie lotnicze, kt贸re maj膮 po艂膮czenia na jednym bilecie z Polski na Kub臋. Kupuj膮c taki bilet mamy pewno艣膰, 偶e bez wzgl臋du na utrudnienia, linie lotnicze zobowi膮zane s膮 zorganizowa膰 nam przelot do miejsca docelowego.

Dobre oferty przelot贸w z Polski do Hawany mo偶na te偶 znale藕膰 w liniach:

  • AirFrance/KLM (przez Pary偶 lub Amsterdam)
  • Air Canada,
  • AirEuropa,
  • Aeroflot,
  • Iberia,
  • Turkish Airlines,
  • Swiss Airlines,
  • Condor,
  • Eurowings.

W sezonie dobr膮 propozycj膮 s膮 loty czarterowe, najcz臋艣ciej do Varadero lub na Cayo Coco. Z Niemiec np. Condor, z Anglii Thomas Cook, a z Polski Rainbowtours lub Itaka. Z Europy mo偶na kupi膰 tani bilet czarterowy w TUI, np. belgijskim.

Lot na Kub臋 z Europy trwa ok. 13 godzin, a powr贸t 11 godzin.

CO PRZYWIE殴膯 Z KUBY

Kuba oferuje najlepsze na 艣wiecie cygara, wi臋c dla amator贸w jest to na pewno najlepsza pami膮tka. W bardzo dobrej cenie mo偶emy te偶 przywie藕膰 rum. Ceny wsz臋dzie na wyspie w pa艅stwowych sklepach s膮 takie same. Je艣li kupujemy alkohol i cygara na lotnisku a mamy przesiadk臋 tranzytow膮, nale偶y pami臋ta膰, by paragon by艂 w 艣rodku torby zabezpieczonej w sklepie bezc艂owym.

Czytaj wi臋cej: Jakie s膮 i jak powstaj膮 najlepsze kuba艅skie cygara

Z Kuby mo偶emy te偶 przywie藕膰 smaczn膮 kaw臋 (np. ziarnist膮 Serrano), mi贸d czy d偶emy z gujawy. Warta uwagi jest r贸wnie偶 sztuka, cho膰 kuba艅skie p艂贸tna nie s膮 najwy偶szej jako艣ci. Mi艂o艣nicy muzyki mog膮 na Kubie zakupi膰 oryginalne i r臋cznie robione instrumenty kuba艅skie.

KUCHNIA KUBA艃SKA

Cho膰 skromna, bo wielu sk艂adnik贸w na Kubie nadal brakuje, to jednak pyszna, 艣wie偶a i bez 偶adnej chemii. Na Kubie jedzenie smakuje inaczej – powala prawdziwo艣ci膮 smak贸w, prostot膮 i naturalno艣ci膮.
Tradycyjnym kuba艅skich daniem jest ry偶 z fasol膮 i to tym zajadaj膮 si臋 ka偶dego dnia Kuba艅czycy w domach. Wszystko je si臋 na jednym, g艂臋bokim talerzu, bez u偶ycia no偶a. Na 艣niadanie Kuba艅czyk codziennie zjada omlet (hiszp. tortilla) i to samo serwowane jest tak偶e turystom – jajka obowi膮zkowo.

Potrawy, kt贸re warto spr贸bowa膰 na Kubie, by pozna膰 jej smaki to:

– Ropa vieja (w dos艂ownym t艂umaczeniu: 鈥瀞tare ubranie鈥) – d艂ugo i wolno gotowana wo艂owina w sosie pomidorowym.
– Lobster / langosta – czyli homar, kuba艅ska duma na talerzu.
– Ryba (hiszp. pescado); jedna z pyszniejszych to morska ryba pargo.
– Kurczak (na Kubie nie podaje si臋 filet贸w z piersi kurczaka; w restauracjach najcz臋艣ciej serwowane s膮 pieczone udka, a w casach duszone ze wzgl臋du na brak piekarnik贸w).
– Wieprzowina (najcz臋艣ciej podawana w formie steku, czyli 鈥瀊istec de cerdo鈥),
– Sma偶one banany – typ banan贸w macho (hiszp. platano macho), czyli mniej s艂odka odmiana banan贸w, idealne do sma偶enia; podawane jako przystawka lub dodatek do dania g艂贸wnego.
– Tostones al ajillo, czyli sma偶one placki bananowe z czosnkiem siekanym (smak wytrawny, podawane jako przystawka lud dodatek do dania g艂贸wnego).
– Chipsy bananowe – ten sam typ banan贸w, ale zielonych (hiszp. platano verde) podawane jako przek膮ska lub z daniem g艂贸wnym.
– Ry偶 z fasol膮 (podaje si臋 oddzielnie fasol臋 w postaci znanej dla nas jako zupa i ry偶; Kuba艅czycy polewaj膮 ry偶 fasol膮, mieszaj膮 i jedz膮).
– Arrozo moros lub congris – ry偶 gotowany razem z fasol膮 (aromatycznie doprawiany), co daje charakterystyczn膮 barw臋 potrawie.
– Tamal – tradycyjne danie meksyka艅skie, ale r贸wnie偶 podawane na Kubie. Tamal to ciasto robione ze 艣wie偶ej, zmielonej kukurydzy, kt贸r膮 gotuje si臋 w li艣ciu z kolby kukurydzy, co przypomina polskie go艂膮bki.
– Croquetas, w Europie znane jako krokiety hiszpa艅skie. Najcz臋艣ciej spotykane to te z tu艅czyka (rybne), kurczaka i wegetaria艅skie.
– Ziemniaki – Kuba obfituje w wiele gatunk贸w ziemniak贸w. Najpopularniejsze to yuka, malanga i s艂odkie boniato. W barach jako przek膮ska podawane s膮 papas bravas (sma偶one ziemniaki z sals膮).
– Dulce de coco, czyli kokosowa s艂odko艣膰. Deser ze 艣wie偶ych wi贸rek kokosowych i cukru, czasami tak偶e przyrz膮dzany z ananasem.
– Flan (tradycyjny deser hiszpa艅ski, rarytas na Kubie – pyszny, puszysty, sch艂odzony i bardzo s艂odki; przyrz膮dzany z jaj, mleka i cukru).
– Churros – kuba艅skie pod艂u偶ne p膮czki.
– Empanada, czyli pieczone piero偶ki. Popularne na s艂odko z nadzieniem kokosowym (empanada de coco).
– Fruta bomba, czyli kuba艅ska papaja – podawana 艣wie偶a, najcz臋艣ciej na 艣niadanie.
– Mamei – owoc znany w Ameryce 艢rodkowej i Po艂udniowej. Przyrz膮dza si臋 z nich pyszne, 艣wie偶e soki.

Czytaj wi臋cej: Kuchnia kuba艅ska

FAQ – najcz臋艣ciej zadawane pytania

Czy si臋 targowa膰?

Ceny w sklepach s膮 sta艂e, praktycznie na ca艂ej wyspie jednakowe, ze wzgl臋du na jednego w艂a艣ciciela, kt贸rym jest pa艅stwo kuba艅skie. Targowa膰 si臋 mo偶na bezpo艣rednio z kierowcami (za przejazdy riksz膮 czy taxi), na straganach, a je艣li odwiedzamy wysp臋 poza sezonem, to tak偶e w casach.

Kiedy jecha膰 na Kub臋?

Sezon turystyczny trwa na Kubie w艂a艣ciwie ca艂y rok. Temporada alta, czyli szczyt sezonu, przypada na grudzie艅-luty (ze wzgl臋du na zno艣ne, zimowe temperatury – ok. 25 st. C) oraz lipiec-sierpie艅 (ze wzgl臋du na wakacje). Wtedy te偶 ceny s膮 najwy偶sze, a turystyczne miejsca najt艂oczniejsze (ale nadal nie jest to Rzym – spokojnie!). Wybieraj膮c okres wyjazdu warto zwr贸ci膰 uwag臋 na pory roku i zdecydowa膰 co bardziej nam odpowiada. Na Kubie panuj膮 dwie pory roku – sucha (zima) i deszczowa (lato).

Najpi臋kniejsze kolory wyspa ma latem i wczesn膮 jesieni膮, a najbardziej wysuszona jest od kwietnia do czerwca. Od listopada do lutego trwa te偶 sezon uprawy tytoniu, a plantacje w prowincji Pinar del Rio s膮 wyj膮tkowo malownicze.

Latem jest naprawd臋 gor膮co (nie polecamy na wyjazdy z ma艂ymi dzie膰mi) i wilgotno, ale to z kolei rekompensuj膮 nam ciep艂e noce, kt贸re zim膮 bywaj膮 ch艂odniejsze. W porze deszczowej – jak nazwa wskazuje – zdarzaj膮 si臋 deszcze. Czasami jednak przez wiele dni nie spadnie ani jedna kropla, a czasami przez tydzie艅 nieustannie pada i pada鈥

Podsumowuj膮c: sezon na Kubie trwa ca艂y rok, ale najbardziej rekomendowany jest czas od pa藕dziernika do marca oraz lipiec-sierpie艅 dla tych, kt贸rzy lubi膮 upa艂y i cieplutk膮 wod臋 w oceanie.

Czytaj tak偶e: Pogoda na Kubie

Czy jecha膰 na Kub臋 z dzie膰mi?

Raczej odradzamy na Kub臋 wyjazd z ma艂ymi dzie膰mi. Dla wytrwa艂ych i zaprawionych rodzic贸w nie b臋dzie to 偶aden problem, ale dla os贸b, kt贸re lubi膮 udogodnienia mo偶e ten czas okaza膰 si臋 wielkim wyzwaniem.

Nie znajdziemy tu fotelik贸w samochodowych, w贸zk贸w, przewijak贸w, podgrzewaczy do butelek i innych standard贸w nowoczesnego 艣wiata. Na pewno jednak Kuba b臋dzie ciekaw膮 przygod膮 dla wi臋kszych dzieci (mniej wi臋cej od 5. roku 偶ycia), kt贸re z pewno艣ci膮 b臋d膮 zachwycone 偶ywym muzeum motoryzacji, pi臋knymi pla偶ami, mo偶liwo艣ci膮 ogl膮dania delfin贸w czy krokodyli oraz zajadania si臋 pysznymi owocami egzotycznymi.

Czytaj tak偶e: Wakacje na Kubie z dzieckiem

Czego koniecznie spr贸bowa膰 na Kubie?

S膮 rzeczy, kt贸rych koniecznie trzeba wypr贸bowa膰 na Kubie. To oczywi艣cie subiektywna lista:

– pina colada frappe (najlepsza podawana jest w tapas barze 鈥3 jotas鈥 w Vinales),
– kolacja w kuba艅skim domu,
– ca艂y dzie艅 sp臋dzony na karaibskiej pla偶y,
– przejazd starymi samochodami (najlepsze s膮 do tego coche colectivo),
– d艂ugie w艂贸cz臋gi po La Habana Centro (nie myli膰 ze Star膮 Hawan膮 – La Habana Vieja – kt贸ra cho膰 jest 艣liczna, to jednak mocno turystyczna),
– podgl膮danie Kuba艅czyk贸w wieczorem na Maleconie w Hawanie,
– fiesta z muzyk膮 na 偶ywo i ta艅cami,
– mojito,
– odwiedzenie sklep贸w pa艅stwowych z 偶ywno艣ci膮 na kartki (uwaga: nie wolno robi膰 zdj臋膰!),
– podgl膮danie d艂ugich kolejek po wszystko (zw艂aszcza je艣li w sklepie pojawia si臋 co艣 nowego),
– d艂ugie rozmowy z Kuba艅czykami w domowym zaciszu
– siedzenie w bujanym fotelu i鈥 nic nie robienie!

Czytaj tak偶e: 25 najlepszych atrakcji na Kubie

Czy zakochiwa膰 si臋 w Kuba艅czykach?

Kuba艅czycy s膮 przystojni, romantyczni, 艣wietnie ta艅cz膮 i s艂yn膮 z gor膮cego temperamentu. Tysi膮ce turystek ka偶dego roku wyje偶d偶a z Kuby w wielkim uniesieniu mi艂osnym. Zakocha膰 si臋 zdarza r贸wnie偶 m臋偶czyznom, ale oni raczej licz膮 na inne doznania. Do tego na Kubie nie istnieje marketing, nie ma sfotoszopowanych magazyn贸w kolorowych i nie ma 偶adnego wykreowanego przez media kanonu pi臋kna, kt贸ry nie ma nic wsp贸lnego z rzeczywisto艣ci膮. To wszystko sprawia, 偶e Kuba艅czycy naprawd臋 doceniaj膮 鈥瀙rawdziwe鈥 kobiece pi臋kno i od lat szkolnych s膮 wychowywani w takim duchu. Kiedy my na szkolnych akademiach recytujemy patriotyczne wiersze, kuba艅skie dziewczynki ta艅cz膮 niczym Jennifer Lopez, a ch艂opcy urz膮dzaj膮 kabaret, by zaimponowa膰 poczuciem humoru.

Niestety, najcz臋艣ciej na uniesieniach si臋 ko艅czy, a p贸藕niej pozostaje spory zaw贸d. Kuba jest zamkni臋t膮 wysp膮, z kt贸rej bardzo trudno wyjecha膰, a finansowo jest to czasami wr臋cz niemo偶liwe, dlatego zwi膮zek z turystk膮 jest jedyn膮 nadziej膮. Czy to jednak oznacza, 偶e jeste艣my skazane na pora偶k臋? Oczywi艣cie, 偶e nie! Sami jeste艣my polsko-kuba艅skim ma艂偶e艅stwem i najlepszym tego dowodem.

Zakochiwa膰 si臋 zawsze warto, ale na Kubie nale偶y by膰 szczeg贸lnie ostro偶nym. Nie dajmy si臋 zwie艣膰 czu艂ym s艂贸wkom i komplementom. Kuba艅czycy s膮 w tym naprawd臋 fantastyczni, ale to nie oznacza, 偶e od razu mamy planowa膰 wsp贸ln膮 przysz艂o艣膰. Zdarzy艂o si臋? C贸偶, wr贸膰 na wysp臋, poznaj lepiej swoj膮 sympati臋 i spr贸buj zobaczy膰 o co naprawd臋 w tym chodzi. Bez oszukiwania siebie. Znamy naprawd臋 wiele pi臋knych i wiele dramatycznych historii鈥